Wat is de NIPT?

NIPT betekent niet-invasieve prenatale test. Dit is een bloedonderzoek. Voor het bloedonderzoek wordt bloed afgenomen uit je arm. Je loopt geen risico op een miskraam.

Je kunt alleen kiezen voor de NIPT als je meedoet aan een wetenschappelijke studie.

De NIPT (niet-invasieve prenatale test)  onderzoekt DNA

In het bloed van de zwangere zit ook een klein beetje erfelijk materiaal (DNA) van de placenta (moederkoek). Dit DNA is bijna altijd hetzelfde als dat van het kind. Het laboratorium kan zo onderzoeken of er aanwijzingen zijn dat het kind down-, edwards- of patausyndroom heeft.

Wanneer kan ik de NIPT laten doen?

Je kunt de NIPT laten doen vanaf 11 weken zwangerschap. Je krijgt de uitslag binnen 10 werkdagen nadat het bloed op het laboratorium is aangekomen.

De NIPT kan ook andere aandoeningen vinden

Het laboratorium kan ook andere chromosoomafwijkingen vinden bij het kind, in de placenta (moederkoek) en en in zeer zeldzame gevallen ook bij de zwangere zelf. Dat noemen we nevenbevindingen. Er zijn verschillende soorten nevenbevindingen: van heel ernstige tot minder ernstige aandoeningen. Van elke 1.000 zwangeren die kiezen voor de NIPT, krijgen ongeveer 4 vrouwen te horen dat er een nevenbevinding is. Om zeker te weten om wat voor nevenbevinding het gaat, is vervolgonderzoek nodig. Dit is meestal een vruchtwaterpunctie of vlokkentest.

Extra keuze bij NIPT

Als je voor de NIPT kiest, moet je zelf beslissen of je eventuele nevenbevindingen wilt weten. Je kunt kiezen uit twee mogelijkheden:

  • Je wilt uw kind alleen laten screenen op down-, edwards- en patausyndroom. Het laboratorium weet dan ook niet of er nevenbevindingen zijn.
    Of:
  • Je wilt je kind laten screenen op down-, edwards- en patausyndroom én u wilt ook weten of het laboratorium nevenbevindingen heeft gevonden.

Meer informatie over nevenbevindingen

Kan iedereen kiezen voor de NIPT?

Nee, niet alle zwangeren kunnen kiezen voor de NIPT. Je verloskundige zorgverlener zal nagaan of er redenen zijn waardoor je niet kunt kiezen voor de NIPT. Je kunt niet deelnemen als uit echo-onderzoek blijkt dat je kind een verdikte nekplooi heeft die groter is dan 3.5 mm. Het zou dan zo kunnen zijn dat je kind een aandoening heeft die met NIPT niet gevonden wordt.
Daarnaast is NIPT niet mogelijk als er sprake is van kanker bij de zwangere, of als er minder dan 3 maanden geleden een bloedtransfusie, stamcel- of orgaantransplantatie of immunotherapie voor kanker is geweest. In die gevallen is NIPT minder betrouwbaar.

Als je tussen 12 en 15 jaar bent kun je wel kiezen voor de NIPT, maar omdat het een wetenschappelijke studie is, wordt naast je eigen toestemming ook toestemming gevraagd aan je ouder(s) of voogd(en). Als zij geen toestemming geven en je bent tussen de 12-15 jaar, mag je wel meedoen. Belangrijk is wel dat je het heel zeker weet. Voor zwangeren van 15 jaar en jonger en haar ouder(s)/voogden is er een aparte informatiebrief, inclusief toestemmingsformulier en indien nodig een machtigingsformulier.
Als u jonger bent dan 12 jaar is alleen de toestemming van uw ouders(s) of voogd(en) nodig.

Vrouwen die zwanger zijn van een tweeling kunnen ook kiezen voor een NIPT. Meer informatie over een NIPT bij meerlingen vind je hier.

Als je kiest voor de NIPT doet je mee met een studie

Je kunt alleen kiezen voor de NIPT als je meedoet met een wetenschappelijke studie (TRIDENT-1 of TRIDENT-2 studie). Waarom is dat? In het buitenland is al meer ervaring met de NIPT. Daar is gebleken dat de NIPT een zeer betrouwbare test is. De minister wil nu laten onderzoeken hoe we in Nederland de NIPT zo goed mogelijk kunnen aanbieden. En wat vrouwen vinden van de NIPT. Als je kiest voor de NIPT, geef je toestemming dat onderzoekers je gegevens mogen gebruiken.

Wat houdt deelname aan de wetenschappelijke studies in?

Als je meedoet aan een van de studies en kiest voor de NIPT, dan geef je schriftelijk aan dat de onderzoekers gegevens mogen verzamelen over de zwangerschap en de uitkomst van de test. Ook wordt je bloed opgeslagen. Een deel van de zwangeren wordt gevraagd mee te werken aan vragenlijsten en diepte-interviews.

Kan ik mij terugtrekken uit de studie?

Ja, je kunt je altijd terugtrekken. Dit kun je aangeven bij je verloskundige. Wel is het zo dat er in ieder geval een uitslag komt als je bloed in het laboratorium is aangekomen. Het onderzoek in het laboratorium kan dan niet meer worden gestopt. Als je je wilt terugtrekken, hoeft je verloskundige de uitslag niet aan je bekend te maken. Verder kun je vragen om de (onderzoeks)gegevens te verwijderen. Je betaling voor NIPT (TRIDENT-2) krijg je niet terug. Dat gebeurt ook niet bij een miskraam.


Geeft de NIPT zekerheid?

Is de uitslag van de NIPT afwijkend? Er is dan vervolgonderzoek nodig als u zekerheid wilt krijgen. Kijk hier over het mogelijk krijgen van een kindje met down-, edwards- of patausyndroom.

Is de uitslag ‘niet-afwijkend’? Deze uitslag klopt bijna altijd. De kans is zeer klein dat je zwanger bent van een kind met down-, edwards- of patausyndroom. Je hoeft dus geen vervolgonderzoek te doen.

De NIPT ontdekt meer kinderen met down-, edwards- en patausyndroom dan de combinatietest. De uitslag van de NIPT klopt vaker dan de uitslag van de combinatietest.

Soms mislukt de NIPT

Bij ongeveer 2 op de 100 vrouwen lukt de NIPT niet. Dit kan verschillende redenen hebben. Als de NIPT bij jou mislukt is, kun je de test nog een keer laten doen. Je hoeft hier dan niet voor te betalen. Bij ongeveer tweederde van de zwangeren lukt de NIPT dan alsnog. Je kunt soms ook kiezen voor de combinatietest. Dat hangt ervan af hoe lang je zwanger bent. Je moet de combinatietest wel zelf betalen. Soms mislukt de NIPT ook de tweede keer. De reden staat dan in de uitslagbrief. Het kan bijvoorbeeld zijn dat er te weinig DNA van het kind in je bloed zit. Er is dan een verhoogde kans op een chromosoomafwijking bij het kind. In dat geval kun je een vruchtwaterpunctie laten doen. Hier zijn mogelijk wel kosten aan verbonden. Je verloskundige zal je verder adviseren wat je nu kunt doen.

Als de NIPT voor de tweede keer is mislukt omdat er in het laboratorium iets is misgegaan, kun je de NIPT nog een keer laten doen.


Waar kun je bloed laten prikken?

Je verloskundige zal je vertellen waar je bloed voor de NIPT kunt laten prikken. Dat kan niet bij alle prikposten (bloedafnamelocaties) in Nederland. Een overzicht vindt u ook op www.meerovernipt.nl

NIPT betalen 

Kiest u voor de NIPT? Dan moet je hiervoor betalen. Voor je bloed kunt laten prikken, moet je betalen voor de NIPT. Het bewijs dat je hebt betaald, moet je bij de prikpost (bloedafnamelocatie) laten zien. Je kan dit bewijs uitprinten of laten zien op uw smartphone of tablet. Meer informatie over hoe je dat doet, vind je op: www.niptbetalen.nl

NIPT voor hoog-risico zwangeren

Soms is er een verhoogde kans op kind met down, edwards- of patausyndroom vanwege medische redenen of op basis van de combinatietest. Is er een verhoogde kans en kies je voor de NIPT? Dan wordt de NIPT vergoed door de zorgverzekering. Dit kan wel ten koste gaan van het eigen risico.

Kijk voor meer informatie op deze website: www.meerovernipt.nl

Klik hier voor een een duidelijke folder waarin alles staat uitgelegd over de prenatale screeningstesten.

Click here for a clear leaflet explaining everything about prenatal screening tests.